Tłumaczenie terminów programistycznych
Większość anglojęzycznych terminów programistycznych można łatwo przetłumaczyć, z częścią z nich są pewne problemy - dosłowne słownikowe tłumaczenie rzadko jest dobre, a propozycje znalezione w literaturze i w internecie często brzmią nieswojo. Potrzeba przetłumaczenia większości z terminów o których tutaj napiszę wynikła przy okazji tłumaczenia dokumentacji Zend Framework na język polski. Dotyczą one różnych komponentów, jednak duża ich część związana jest ze wzorcem projektowym MVC.
Chyba najbardziej zastanawiał mnie “dispatcher”. Uznałem w końcu, że “dispatcher” najlepiej po polsku będzie brzmiał jako “obiekt uruchamiający”, a “dispatching” jako “proces uruchamiania”. Przyznam, że w tym przypadku przyszedł mi do głowy taki neologizm jak “uruchamiacz”, ale uznałem, że zamiast propagować nowe słowo, w tym przypadku lepiej będzie wykorzystać zwrot złożony z dwóch istniejących.
Zastanawiałem się też nad routerem - wikipedia proponuje tu spolszczenie “ruter” czy tłumaczenie “trasownik” . Można by też spróbować przetłumaczyć to jako “trasowacz”, albo “traser”. Pierwsze z nich brzmi dziwnie i najprawdopodobniej jest niepoprawne, a drugie jest spolszczeniem słowa “tracer”, które odpada z racji tego, że ma nieco inne znaczenie niż router. Zostają więc trzy możliwości, pozostawienie w oryginale, lub propozycje z wikipedii - ja wybrałem użycie oryginału. Podobnie z czasownikiem “routing”, który pozostawiony w oryginale można całkiem dobrze odmieniać według zasad naszej gramatyki.
“Cache” wikipedia tłumaczy jako “pamięć podręczna”. Tłumaczenie dobre, ale trochę długie, a poza tym nie bardzo da się od tego utworzyć czasownik. Tutaj lepszą propozycją wydaje się być “bufor” oraz “buforowanie”. Spotyka się też spolszczone “kesz” oraz “keszowanie”, ale myślę, że “buforowanie” brzmi tu lepiej.
Dla “Bootstrap” w kontekście głównego pliku uruchamiającego aplikację, pomysłów było kilka: “plik ładujący”, “plik rozruchowy”, “plik uruchamiający”, “plik startowy”. Najrozsądniejsze wydaje się ostatni pomysł, ale jednak wybrałem pierwszy bo według mnie brzmi najlepiej z tych czterech.
Nieco trudne jest dobranie rozsądnego tłumaczenia dla terminu “object chaining”. W dosłownym tłumaczeniu oznacza to “łańcuchowe wywoływanie obiektów”, co jest chyba jedynym pomysłem na przetłumaczenie tego zwrotu. Tłumaczenie nie jest najlepsze bo jest długie i dodatkowo nie bardzo da się utworzyć od tego czasownik. “Obiekt łańcuchowo wywołujący obiekty” wydawało mi się trochę za długie, więc wybrałem tu uproszczoną formę - “łańcuch obiektów”, która jest prosta, ale zrozumiała.
Jeśli chodzi o “validate” i “validator” to tłumaczenia słownikowe raczej nie wchodzą w grę, bo słowa “legalizować” i “legalizator” w kontekście sprawdzania poprawności danych nie brzmią zbyt dobrze. Uznałem, że tu można spokojnie spolszczyć termin używając form “walidować” i “walidator” - okazało się, że w wikipedii autor artykułu też użył tej formy. Google znajduje tutaj sporo stron, okazuje się, że spolszczony termin przyjął się całkiem dobrze.
Tłumacząc zwrot “HTML entity” mocno uproszczając można by powiedzieć po prostu znak HTML, co jednak nie jest zbyt ścisłe. Z kolei najbardziej precyzyjnie byłoby “znakowa encja HTML”. Wybrałem kompromis i zdecydowałem się na użycie spolszczenia “encja HTML”, co jest raczej powszechnie używane.
Jak widać przy niektórych terminach dało się znaleźć polski odpowiednik, niektóre trzeba było po prostu spolszczyć, a jeszcze inne przetłumaczyć “opisowo”. Pomocne okazuje się tu też zasięgnięcie “rady” u google.com i pl.wikipedia.org.
Jeśli ktoś ma inne, lepsze lub gorsze pomysły, to zapraszam to przedstawienia ich.
Wydaje mi się, że w przypadku “dispatchera” wybrałeś bardziej drogę wyjaśnienia znaczenia słowa, niż faktycznego tłumaczenia. A przecież “dispatcher” to bardzo ładne polskie “dyspozytor”.